تهیه و اقدام به تنظیم پروپوزال در مقطع کارشناسی ارشد دارای اصول و معیارهایی است که عدام توجه به آن از کیفیت طرح پژوهشی کاسته و حتی در صورت تصویب طرح، در آینده با مشکلات اجرایی عدیده همراه خواهد بود؛ لذا توجه به اصول اساسی نگارش پروپوزال اجتناب ناپذیر می نماید. در متن زیر به برخی از این اصول اشاره ای اجمالی می شود.
معيارهاي انتخاب يك موضوع پایان نامه
1. موضوع بايد مناسبت داشته باشد 2. اجتناب از دوبارهكاري در موضوع طرح 3. موضوع قابليت اجرا را داشته باشد 4. كاربردي و مناسب با زمان و مقرون به صرفه باشد 5. نداشتن موانع اخلاقي 5. مقبوليت سياسي و فرهنگي
نكات مهم در نوشتن عنوان موضوع
ـ عنوان نبايد خيلي كوتاه و يا خيلي طويل باشد.
ـ دربرگيرنده تمام محتويات كار تحقيقاتي باشد.
ـ سال و مكان انجام تحقيق حتماً ذكر شود.
بيان مسئله يا مشكل (ضروري اجراي پژوهش)
بيان مسئله بايد مختصر و دقيق (حداكثر 1 صفحه) و با ذكر منابع نوشته شده و در نگارش آن به نكات زير توجه كرد.
ـ مسئله و مشكل چيست؟ با جملاتي كوتاه و شيوا ماهيت، شدت، وسعت و عوامل موثر بر مسئله را ذكر كنيد
ـ به پيامدهاي مسئله و خطرات ناشي از آن اشاره كنيد
ـ چرا انجام پژوهش مورد نظر لازم است و با توضيح و ارائه راه حل، اهميت موضوع طرح و ضرورت آن را توجيه نمائيد.
بررسي متون (منابع)
در بررسي متون با مراجعه به كتب، مجلات داخلي و خارجي، تماس با ساير محققين و استفاده از بانكهاي الكترونيك داخلي و خارجي ميتوان مروري بر مطالعات ساير محققين در زمينه كار خود يا مشابه آن داشت و با مطالعه آنها از تجربيات و نتايج بدست آمده استفاده كرده و از متدولوژي طرح، روشهاي نمونهگيري و آناليزهاي آماري آنها در جهت تحقق انجام يك تحقيق مفيد و درست بهره برد.
اهداف، سئوالات، فرضيات (با توجه به موضوع پژوهش)
اهداف يك پروژه تحقيقاتي خلاصه آنچه كه بايد با انجام مطالعه به آن برسيم را بيان مي كند.
ـ هدف كلي:
آنچه كه مطالعه به طور كلي به آن دست خواهد يافت را هدف كلي ميگويند و هدف كلي در واقع همان عنوان مطالعه است با اين تفاوت كه با لغتهاي قابل اندازهگيري مثل «تعيين يا شناخت» كه معني و كاربرد دقيق و واضحتري دارند شروع مي شود.
2ـ اهداف اختصاصي (يا ويژه يا جزئي): اين اهداف بايد واقعبينانه مطرح شده و به آنچه كه مطالعه براي حل آن طرحريزي شده متمركز باشند.
اهداف جزئي در واقع جزئي از هدف كلي بوده و اگر به خوبي تنظيم شوند ما را هم چنين به طراحي روش تحقيق و نحوه گردآوري، تجزيه و تحليل و تفسير دادهها هدايت خواهند نمود.
هدف جزئي نبايد از قالب هدف كلي خارج بوده و بايد به جنبههاي اساسي مطالعه محدود باشد.
در اهداف جزئي هم بايد از افعالي نظير تعيين كردن، مقايسهكردن، اثباتكردن، محاسبهكردن و برقراركردن استفاده كرد و از به كارگيري افعال مبهم نظير فهميدن، مطالعه كردن و اذعان كردن دوري نمود.
1ـ اهداف توصيفي: اين اهداف معمولاً ميزان شيوع و تعيين ميانگين را ميسنجد ونتيجه آن معمولاً به صورت اعداد بيان ميشود
2ـ اهداف تحليلي: اين اهداف معمولاً تعيين ارتباط و يا مقايسه 2 موضوع را ميسنجد و نتيجه آنها به صورت بلي يا خير بيان مي شوند.
3ـ اهداف كاربردي: معمولاً در بعضي مطالعات هدف ديگري تحت عنوان هدف كاربردي وجود دارد كه نحوه بكارگيري نتايج حاصله از بررسي تحقيقات را مشخص ميكند و ساختار مشخصي ندارد.
ذكر سئوالات تحقيق و فرضيات:
در يك مطالعه توصيفي اهداف توصيفي به سئوالات توصيفي تبديل مي شوند كه معمولاً جواب آنها عدد ميباشد.
بيان متغيرهاي تحقيق و تعريف عملياتي آنها: متغيرهاي يك تحقيق بسيار مهم بوده و در واقع قلب يك تحقيق ميباشند. متغيرها در واقع دادههائي هستند كه ما ميخواهيم آنها را جمعآوري نموده و آناليز كنيم. متغيرهاي كمي خود به دو دسته تقسيم مي شوند؛ كمي گسسته ، كمي پيوسته
مقياسهاي اندازهگيري متغيرها:
گاهي در هنگام ثبت متغيرها يا در موقع تحليل آماري كمي بودن متغير براي پژوهشگر مطلوب نبوده و او مايل است متغير مربوطه را به مقياسي درآورد كه تعداد كمتري مقدار يا حالت بپذيرد مثلاً تبديل متغير سن به گروههاي سني يك مثال معمول است.
به طور كلي براي متغيرها چهارنوع مقياس مختلف تعريف شده است كه عبارتند از:
مقياس نسبتي، مقياس فاصلهاي، مقياس ترتيبي، مقياس اسمي
انواع متغیرها
متغير مستقل يا علت، متغير وابسته يا معلول، متغيرهاي مخدوشكننده، متغيرهاي زمينهاي
روش تحقيق:
در اين بخش نوع مطالعه (توصيفي يا تحليلي)، جامعه موردنظر كه تحقيق بر روي آنها صورت ميگيرد را ذكر ميكنيم در اين مرحله بهتر است با كمك مشاور آمار يا مشاور روش تحقيق آگاه به تجزيه و تحليل دادهها حجم نمونه و آناليزهاي آماري را مشخص كنيم و لازم نيست فرد مهارت لازم در اين زمينه را داشته باشد.