ضريب همبستگي اسپيرمن (Spearman rank correlation)
در بعضي از تحقيقات بدست آوردن داده هاي فاصله اي ممكن نيست يا اگر هم باشد فاقد ويژگيهاي لازم است. در اين گونه مواقع مي توان رتبه را جانشين عدد خام كرد، اگرچه داده هاي رتبه اي اطلاعات داده هاي خام را به ما نمي دهد.
هرگاه داده ها بصورت رتبه اي جمع آوري شده باشند يا به رتبه تبديل شده باشند، مي توان از همبستگي رتبهاي اسپيرمن يا ρ اسپيرمن استفاده كرد. نحوه همبستگي و ارتباط دو متغير داراي اهميت ميباشد و از اين راه ميتوان يكي از اين دو متغير را كنترل يا پيشبيني كرد. براي سنجش اين نوع همبستگي ضرائب گوناگون به كار ميروند. كه يكي از آنها ضريب همبستگي اسپيرمن ميباشد كه يكي از روشهاي ناپارامتريك است. (بهبوديان، 1383، ص145)
براي آزمون فرض صفر، فرضي كه مدعي است متغيرهاي x و y همبستگي با هم نداشته و بصورت تصادفي اين زوجها جور شده اند، نيازي به فرض خاصي در مورد جامعه مورد نمونه گيري نيست. براي مقادير بزرگ نمونه (10‹n) توزيع rs را مي توان با توزيع نرمال تقريب زد.
منابع:
آذر، عادل و مؤمني، منصور، آمار و كاربرد آن در مديريت، تهران، انتشارات سمت، چاپ سوم، 1379.
بهبوديان، جواد، آما ناپارامتري، شيراز، مركز نشر دانشگاه شيراز، چاپ سوم، 1378.